Άρθρο

Εμβόλια και καρδιά: τι προτείνουν οι οδηγίες για τη φετινή περίοδο γρίπης

18 Νοεμβρίου 2026

Εμβόλια και καρδιά: τι προτείνουν οι οδηγίες για τη φετινή περίοδο γρίπης

Όταν μιλάμε για την προστασία της καρδιάς, σκεφτόμαστε συνήθως την πίεση, τη χοληστερόλη, το κάπνισμα και την άσκηση. Υπάρχει όμως και ένα λιγότερο συζητημένο κομμάτι: οι λοιμώξεις του αναπνευστικού και τα εμβόλια που σχετίζονται με αυτές. Με την είσοδο στον χειμώνα, το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη εκδώσει τις οδηγίες για την περίοδο 2026-2027. Να τι αναφέρουν για όσους αφορά η καρδιά, και πού μπορείτε να δείτε το δικό σας εμβολιαστικό ιστορικό.

Γιατί ένα άρθρο για την καρδιά μιλά για εμβόλια;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως τα χρόνια καρδιακά, αναπνευστικά, νεφρικά ή μεταβολικά, βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου ή επιπλοκών όταν νοσήσουν από γρίπη, και η γρίπη μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα άλλων χρόνιων νοσημάτων. ΠΟΥ — Influenza (seasonal)

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC) δημοσίευσε το 2025 κείμενο συναίνεσης με τίτλο «Ο εμβολιασμός ως νέα μορφή καρδιαγγειακής πρόληψης». Σύμφωνα με τη σύνοψή του, ένας αυξανόμενος όγκος στοιχείων υποδεικνύει ότι τα εμβόλια κατά της γρίπης, του SARS-CoV-2, του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού και του έρπητα ζωστήρα μειώνουν τις λοιμώξεις και, για τη γρίπη, τη συχνότητα των μειζόνων καρδιαγγειακών συμβαμάτων στους εμβολιασμένους. ESC — Clinical consensus statement, 2025

Η ελληνική εγκύκλιος για τη γρίπη προσθέτει ότι η δραστηριότητα της γρίπης συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου. Υπουργείο Υγείας — Εγκύκλιος για την Εποχική Γρίπη 2026-2027

Τι προτείνουν οι ελληνικές οδηγίες

Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων 2026-2027 κοινοποιήθηκε με εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας στις 6/11/2026, με βάση τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών. Ο πίνακας συνοψίζει όσα αφορούν περισσότερο την καρδιά και τους συνοδούς παράγοντες κινδύνου.

Εμβόλιο Ποιοι Τι προτείνουν οι οδηγίες Πηγή
Γρίπη Άτομα ≥60 ετών· ενήλικες με χρόνια καρδιακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα, χρόνια νεφροπάθεια, νοσογόνο παχυσαρκία (ΔΜΣ >40 kg/m²) κ.ά. Μία δόση ετησίως. Προτιμώμενη περίοδος: από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου· αν δεν γίνει τότε, μπορεί να γίνει σε όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης. Για ≥65 ετών προτείνονται τα ενισχυμένα εμβόλια (υψηλής δόσης ή με ανοσοενισχυτικό)· αν δεν είναι διαθέσιμα, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί. [1], [2]
COVID-19 Άτομα ≥60 ετών· ενήλικες με χρόνια καρδιακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα κ.ά. Μία δόση του επικαιροποιημένου εμβολίου, με ελάχιστο μεσοδιάστημα 3 μηνών από προηγούμενο εμβολιασμό ή νόσηση. Στους ≥75 ετών προτείνεται μία επιπλέον δόση μετά από 6 μήνες. Μπορεί να δοθεί την ίδια ημέρα με το αντιγριπικό, σε διαφορετικό σημείο. [1], [3]
Πνευμονιόκοκκος Άτομα ≥65 ετών· ηλικίας 18–64 ετών με χρόνια καρδιοπάθεια (εξαιρείται η υπέρταση), σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική, ηπατική ή πνευμονική νόσο, αλκοολισμό ή βαρείς καπνιστές Μία δόση συζευγμένου εμβολίου (PCV20 ή PCV21). [1]
Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) Άτομα ≥75 ετών· άτομα ≥60 ετών με χρόνιες σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, μυοκαρδιοπάθεια, συγγενής καρδιοπάθεια, όχι απλή αρτηριακή υπέρταση) ή με σακχαρώδη διαβήτη με βλάβες οργάνων-στόχων Μία εφάπαξ δόση. [1]
Έρπητας ζωστήρας Άτομα ≥60 ετών Δύο δόσεις με μεσοδιάστημα 2 μηνών. Η Επιτροπή προκρίνει τα άτομα ≥70 ετών. [1]
Τέτανος – διφθερίτιδα – κοκκύτης Ενήλικες Μία δόση Tdap στην ηλικία 18–25 ετών και, στη συνέχεια, αναμνηστική δόση Td ή Tdap ανά 10 έτη. [1]

Ο πίνακας είναι περίληψη. Τα πλήρη κείμενα, με όλες τις ομάδες, τις εξαιρέσεις και τα μεσοδιαστήματα, βρίσκονται στις πηγές. Η απλή αρτηριακή υπέρταση, από μόνη της, δεν περιλαμβάνεται στις ενδείξεις για τον πνευμονιόκοκκο και τον RSV. Σε ποια κατηγορία ανήκει ο καθένας το κρίνει ο γιατρός του.

Χρονισμός και ασφάλεια του αντιγριπικού

Οι οδηγίες σημειώνουν ότι χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες για να αναπτυχθεί ανοσολογική απάντηση, γι' αυτό ο εμβολιασμός προτείνεται πριν την έξαρση των κρουσμάτων. Για όσους έχουν συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού, συμπεριλαμβανομένου του COVID-19, προτείνουν να αναβάλλεται μέχρι να υφεθούν τα συμπτώματα. Η εγκύκλιος επισημαίνει επίσης ότι, σύμφωνα με τα διεθνή συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης, το αντιγριπικό εμβόλιο είναι ασφαλές και δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Υπουργείο Υγείας — Εγκύκλιος για την Εποχική Γρίπη 2026-2027

Πού καταγράφονται οι εμβολιασμοί;

Το Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών συστάθηκε με Υπουργική Απόφαση του 2020 και αφορά την ακριβή καταγραφή των εμβολίων που διενεργούνται σε κάθε πρόσωπο του γενικού πληθυσμού, παιδιά και ενήλικες. Στους σκοπούς του περιλαμβάνεται η πρόσβαση του κάθε προσώπου στις πληροφορίες εμβολιασμού του. Σύμφωνα με την εγκύκλιο για τη γρίπη, κάθε αντιγριπικός εμβολιασμός καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Μητρώο από τον επαγγελματία υγείας που τον διενεργεί. [4]

Για τον πολίτη, ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας της ΗΔΙΚΑ αναφέρει ότι εμφανίζει, μεταξύ άλλων, τα αποτελέσματα εξετάσεων, τις συνταγές και τους εμβολιασμούς σας, και είναι διαθέσιμος και ως εφαρμογή myHealth. Ο τρόπος σύνδεσης αναγράφεται στη σελίδα της εφαρμογής. [5]

Η πλατφόρμα emvolio.gov.gr είναι ξεχωριστή υπηρεσία: αφορά τον προγραμματισμό ραντεβού για τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 και, σύμφωνα με τη σελίδα της, τα ραντεβού για τα νέα εμβόλια της περιόδου 2026–2027 έχουν ανοίξει. [3]

Το βασικό μήνυμα

Τα εμβόλια δεν υποκαθιστούν τη φαρμακευτική αγωγή ούτε τον έλεγχο της πίεσης και της χοληστερόλης. Είναι ένα ακόμη εργαλείο πρόληψης που οι οδηγίες προτείνουν για συγκεκριμένες ομάδες. Ποια από αυτά ισχύουν για εσάς εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό και τη φαρμακευτική σας αγωγή· συζητήστε το με τον γιατρό ή τον καρδιολόγο σας.


Πηγές

Επίσημες ελληνικές πηγές

  1. Υπουργείο Υγείας. Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων 2026-2027. Χρονοδιάγραμμα και Συστάσεις. Εγκύκλιος, Αθήνα 6/11/2026, Αριθ. Πρωτ. Δ1α/Γ.Π.οικ. 51311, ΑΔΑ Ψ24Γ465ΦΥΟ-ΚΔΝ (Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών).
  2. Υπουργείο Υγείας. Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη 2026-2027 – Αντιγριπικός Εμβολιασμός. Εγκύκλιος, Αθήνα 30/9/2026, Αριθ. Πρωτ. Δ1α/Γ.Π.οικ. 44629, ΑΔΑ 93Σ0465ΦΥΟ-ΕΓ8.
  3. Υπουργείο Υγείας / Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Εμβολιασμός κατά της COVID-19 — emvolio.gov.gr και Πληροφορίες: εμβολιασμός με το επικαιροποιημένο εμβόλιο 2026-2027.
  4. Υπουργική Απόφαση οικ. 6677/23-10-2020 «Σύσταση Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 83 του ν. 4600/2019», ΦΕΚ Β΄ 4792/30-10-2020, άρθρα 1 και 4· όπως παρατίθεται στην εγκύκλιο της πηγής 2, ενότητα Δ.
  5. ΗΔΙΚΑ Α.Ε. Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας — εφαρμογή πολιτών και Διαδικτυακή Πύλη ΕΗΦΥ.

Διεθνείς πηγές (συμπληρωματικό πλαίσιο)

  1. World Health Organization. Influenza (seasonal) — fact sheet (28/2/2025).
  2. European Society of Cardiology. Vaccination as a new form of cardiovascular prevention: a European Society of Cardiology clinical consensus statement. European Heart Journal. 2025;46(36):3518–3531.

Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν υποκαθιστά διάγνωση ή εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή. Για το ποια εμβόλια σας αφορούν, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

← Όλα τα άρθρα